Kategoria:

Czy kąpiele leśne złagodzą objawy long COVID?

by

Przesypiasz przepisową liczbę godzin i nadal budzisz się zmęczonx? A może przeciwnie – długo wiercisz się w łóżku i nie możesz zasnąć? Masz problemy z koncentracją, nie możesz skupić się na pracy i zaczynasz rozumieć, co czuł kojot Wiluś, gdy obrywał kowadłem? A czy w ubiegłych latach nie przeszxłxś czasem infekcji COVID-19? Jeśli tak, to możesz cierpieć z powodu tzw. long covid, czyli zespołu pocovidowego. Czy kąpiele leśne wyleczą ten stan? Nie bezpośrednio – ale wyposażą Twoje ciało i umysł w potężne narzędzia do walki z tym podstępnym wrogiem!

Koronawirus, COVID-19, long COVID – o co chodzi?

Najpierw uporządkujmy kilka faktów – bo choć w ostatnich latach hasło „COVID” wyłaziło nam już niemal z lodówek, to jednak nadal nie wszystko jest jasne (a niektórzy kwestionują istnienie tak choroby, jak i wirusa).

Zacznijmy od koronawirusów. Faktycznie, to żadna nowość – istniały na świecie miliony lat przed homo sapiens. Żerowały sobie wówczas na innych zwierzętach, a później do ich menu dołączyli ludzie. Jeśli ich nazwa kojarzy Ci się z koroną, to brawo, Sherlocku! Oglądane przez mikroskop wirusy mają wypustki, które badaczom skojarzyły się właśnie z koroną. Mi kojarzą się raczej z takimi piłeczkami z lat 90-tych, które łaziły po oknach, ale każdy ma prawo do swojej wizji. No i cóż z tymi koronawirusami – są groźne czy nie? To zależy, które. SARS-CoV-2 akurat jakby trochę był.

Tu przechodzimy płynnie do kolejnego pytania: jak to możliwe, że wirus, z którym ogólnie nauczyliśmy się żyć, nagle sparaliżował światową gospodarkę? Czym takim wyróżniał się SARS-CoV-2? No właśnie niczym specjalnym – po prostu ludzie nie mieli jeszcze na niego odporności a szczep był wyjątkowo zakaźny. W efekcie doszło do ewenementu na skalę światową – pandemii, która wielu kosztowała zdrowie, niektórych życie, a wszystkim nam mocno namieszała w głowach.

COVID-19 to nie zwykłe przeziębienie. Choroba atakuje układ oddechowy, ale także układ nerwowy czy układ krążenia. Niektóre zakażenia miały bardzo ostry przebieg, z niewydolnością oddechową włącznie. Podczas gdy jednych chorych tylko trochę łamało w kościach, inni walczyli o życie pod respiratorami. A innym wirus zostawił niechcianą pamiątkę w postaci tzw. zespołu pocovidowego, czyli niepokojących i utrudniających życie objawów, które utrzymują się na długo po tym, jak wyjdziemy z samej choroby.

Zespół pocovidowy – co nim jest, a co nie?

Jeśli już trzeci dzień z rzędu Ci się nie chce to znaczy, że jest środa. A może jednak to long COVID? Czy po przejściu choroby wszystkie epizody słabej koncentracji można już uznać za zespół pocovidowy? Na pewno nie – ale co w takim razie świadczy o tym, że zmagasz się właśnie z long COVID, a nie z inną przypadłością o charakterze fizycznym lub emocjonalnym? Stwierdzenie tego z całą pewnością jest trudne, a może wręcz niemożliwe.

Do najczęściej klasyfikowanych symptomów zespołu pocovidowego należą:

  • Przewlekłe zmęczenie i osłabienie, obniżona tolerancja wysiłku.
  • Utrzymujący się kaszel, duszności, poczucie małej pojemności płuc.
  • Trudności z koncentracją i pamięcią, tzw. mgła mózgowa.
  • Bóle i zawroty głowy.
  • Kołatania serca, tachykardia, nasilone objawy przy pionizacji.
  • Bóle mięśni i stawów oraz ich osłabienie.
  • Zaburzenia snu, obniżony nastrój, niepokój i lęk.
  • Dolegliwości żołądkowo-jelitowe.
  • Zaburzenia węchu i smaku.

Tylko że… podobne objawy mogą pojawić się po innych infekcjach, zwłaszcza po grypie, mononukleozie i innych zakażeniach wirusowych. Co więcej, mogą one towarzyszyć chorobom zupełnie niezwiązanym z wirusami – np. zaburzeniom hormonalnym, problemom kardiologicznym czy niedoborom żywieniowym. WHO przyjmuje, że stan występuje przez ok. 3 miesięcy od początku COVID-19 (może też pojawić się już po przejściu zakażenia) a do tego utrzymuje się co najmniej 2 miesiące i nie można go wyjaśnić inną diagnozą. Ale pewności mieć nie możemy.

Las przeciwko long COVID – jak kąpiele leśne mogą wspierać organizm?

No to cudownie – mamy wirusa, który może doprowadzić do ciężkiego stanu, ale też do objawów nieodróżnialnych od zwykłego, lekkiego przeziębienia. I mamy zespół symptomów, który może ale nie musi wynikać z tejże infekcji. Co w tej skomplikowanej sytuacji może dla nas zrobić las? To co zawsze – wesprzeć fizycznie i mentalnie w procesie powrotu do zdrowia.

Regularne przebywanie w ekosystemie leśnym wspiera układ odpornościowy. Zawarte w powietrzu terpeny mają działanie antybakteryjne. Dodatkowo podczas shinrin-yoku zwiększa się ilość komórek NK – natural killers, odpowiedzialnych za zwalczanie patogenów a nawet nowotworów. Ponieważ do skutków COVID-19 należy długofalowe zaburzenie odpowiedzi immunologicznej, kąpiele leśne w tym przypadku przynoszą realną korzyść.

Dzięki praktyce shinrin-yoku możesz też dostrzec niepokojące objawy, które do tej pory Ci umykały, lub które towarzyszą Ci od tak dawna, za zaczxłxś je traktować jako szum tła: ból głowy, zmęczenie, podatność na infekcje. To dlatego, że kąpiele leśne uczą lepszego kontaktu z własnym ciałem. Identyfikując symptomy, dostarczasz swojemu lekarzowi nowych, cennych informacji.

Shinrin-yoku to także skuteczny sposób na redukcję stresu, naukę relaksu i poprawę samopoczucia psychicznego. Obniża się poziom kortyzolu oraz ciśnienie tętnicze. A gdy Twój organizm nie jest już zajęty walką, która toczy się w Twojej głowie, może skoncentrować się na realnym przeciwniku – czyli na zespole pocovidowym.

Nie rezygnuj z opieki medycznej na rzecz regularnego kontaktu z lasem – te dwie aktywności nie tylko się nie wykluczają, ale są z sobą spójne i mają ten sam cel. A co, jeśli ktoś radzi Ci zaprzestać leczenia na rzecz shinrin-yoku? Uważaj na takiego – to nie ekoterapeuta, a groźny szarlatan.

Zespół pocovidowy a kąpiele leśne – najczęściej zadawane pytania

Czy long COVID można całkowicie wyleczyć?

Nie ma jednego, uniwersalnego leku na long COVID. U części osób objawy stopniowo ustępują, u innych utrzymują się miesiącami lub dłużej. Leczenie polega przede wszystkim na indywidualnym łagodzeniu dolegliwości, leczeniu współistniejących problemów i odpowiednim zarządzaniu aktywnością.

Jak długo utrzymuje się long COVID?

Nie ma jednego czasu trwania zespołu pocovidowego. U niektórych osób poprawa następuje po kilku miesiącach, u innych dolegliwości utrzymują się przez lata. Przebieg jest indywidualny i zależy m.in. od rodzaju objawów oraz ich nasilenia.

Czy long COVID może powrócić po kilku miesiącach poprawy?

Tak. U części osób objawy mają zmienny przebieg: okresy poprawy przeplatają się z nawrotami dolegliwości. Pogorszenie może być związane m.in. z kolejnym zakażeniem, przeciążeniem organizmu lub zaostrzeniem objawów powysiłkowych. Nowe lub nasilające się symptomy warto skonsultować z lekarzem.

Czy można ćwiczyć i uprawiać sport, mając long COVID?

To zależy od objawów. U osób bez powysiłkowego pogorszenia samopoczucia indywidualnie dobrana rehabilitacja może pomagać odzyskiwać sprawność. Jeśli występuje PEM, czyli pogorszenie objawów po wysiłku, forsowanie treningów i stopniowe zwiększanie obciążeń może zaszkodzić. W takiej sytuacji ważniejsze jest dostosowanie aktywności do możliwości organizmu.

Czy mgła mózgowa po COVID-19 jest odwracalna?

U wielu osób problemy z pamięcią, koncentracją i sprawnością myślenia stopniowo się zmniejszają. U innych mogą utrzymywać się długo i utrudniać codzienne funkcjonowanie. Warto skonsultować je z lekarzem, który pomoże wykluczyć inne przyczyny i dobrać odpowiednie postępowanie.

Jakie badania wykonać przy podejrzeniu long COVID?

Mogą to być m.in. morfologia krwi, badania oceniające pracę tarczycy, EKG, badania czynności płuc czy pomiar saturacji. Nie należy wykonywać wszystkich badań na własną rękę – ich zakres powinien wynikać z oceny klinicznej.

Czy istnieją suplementy na long COVID?

Nie ma suplementu, który zostałby wiarygodnie potwierdzony jako skuteczny lek na long COVID. Suplementacja może być uzasadniona w przypadku stwierdzonych niedoborów, ale przyjmowanie dużych dawek witamin, minerałów czy preparatów reklamowanych jako wzmacniające odporność nie gwarantuje poprawy. Warto skonsultować suplementację z lekarzem.

Czy kąpiele leśne są bezpieczne dla osób z long COVID?

Mogą być bezpieczną formą kontaktu z naturą, jeśli ich intensywność i czas trwania są dostosowane do możliwości danej osoby. Nie trzeba spacerować ani pokonywać dystansów – można siedzieć, obserwować przyrodę i zwracać uwagę na bodźce. Przy PEM należy szczególnie uważać, aby wyjście do lasu nie powodowało przeciążenia.

Czy kąpiele leśne mogą zastąpić rehabilitację po COVID-19?

Nie. Shinrin-yoku nie zastępuje diagnostyki, leczenia ani rehabilitacji. Może być dodatkową formą dbania o samopoczucie, redukcję stresu i odpoczynek, ale nie jest terapią zespołu pocovidowego.