Zamieszczone na blogu recenzje książek i filmów zawierają moje osobiste interpretacje i przemyślenia. Nie stanowią one efektu współpracy komercyjnej.

*RECENZJA NIE ZAWIERA SPOJLERÓW*
Bardzo lubię filmy i książki, które zaczynają się realistycznie a potem dryfują w stronę surrealizmu – ale tak subtelnie, że zanim widz to zauważy, znajduje się już w środku innej opowieści – magicznej, groteskowej, onirycznej. „Duchy Inisherin” perfekcyjnie pasują do tego opisu.
Historia zaczyna się jak obyczajowy film kostiumowy: mała wyspa, ludzie żyjący skromnie, z pracy własnych rąk, blisko Natury. Wśród nich są Pádraic i Colm – przyjaciele spędzający wolny czas dość banalnie, na wzajemnych odwiedzinach i wizytach w pubie. W pewnym momencie jednak w Colmie dochodzi do głosu artysta: jako podstarzały skrzypek, chce on jeszcze stworzyć monumentalne dzieło, dzięki któremu zostanie zapamiętany. Relacja z Pádraicem zaczyna mu przeszkadzać w realizacji tego celu, więc bezceremonialnie ją kończy, bez podania jasnego powodu. Pádraic najpierw nie dowierza, potem próbuje odzyskać przyjaciela, wreszcie obaj osuwają się w obłęd i absurd, wyrządzając krzywdę a to sobie nawzajem, a to sobie samym. Próba pojednania zostaje odrzucona, sugerując widzowi, że film się skończył, ale konflikt trwa.
Symbolika jest aż nazbyt wyraźna – wiemy, że akcja filmu rozgrywa się w czasie wojny domowej, która podzieliła Irlandię w latach 20-tych XX wieku. Nawet słyszymy odległe echa wystrzałów, docierające do wyspy. Konflikt w łonie samego narodu też zaczął się od jakiejś głupoty – rządzy wielkości, przerostu ambicji, odrobiny pogardy. Kiedy wojna rozszalała się na dobre, nikt już do końca nie pamiętał, o co poszło. I nikt nie był na tyle dojrzały, żeby zakończyć to szaleństwo.
Cichą bohaterką filmu jest również Natura, i to na wiele sposobów. Zachwycające choć surowe krajobrazy stanowią wyraźny kontekst dla wzniosłych ambicji Colma, wypływających z dominacji ego. Zimne morze, łagodnie wznoszące się góry pokryte lichą roślinnością, porywiste wiatry pod stalowym niebem – przetrwają każdy ludzki konflikt i wcale nie wymagają uwieczniania, bo są odwieczne i nieskończenie piękne.
Z drugiej strony mamy Naturę reprezentowaną przez ośliczkę Jenny, która szczególnie cierpi na kłótni Pádraica i Calma. Oto kolejny ludzki konflikt, który bezmyślnie odbija się na przyrodzie.
Trzecim sposobem, w jaki Natura zaznacza swoją obecność w filmie, jest izolacja. Wyspa nie jest co prawda kategorycznie odcięta od kontynentu – można odpłynąć z niej statkiem, ale to wymaga podjęcia odważnej decyzji. Większość mieszkańców nie decyduje się nigdy na ten krok, całe życie spędzając w tym samym środowisku, które działa na nich podobnie, jak nieustanne przebywanie w domu. Ludzie stają się podejrzliwi, drażliwi, lękliwi, znerwicowani, zdziczali. Podobnie jak w wielu innych dziełach, wyspa jest tutaj archetypem szaleństwa.
Sklasyfikowanie tego filmu jako „komedię” jest żenującą pomyłką. Żart nie zawsze jest powodem do śmiechu – czasami ma tylko jeszcze bardziej uwypuklić jakiś absurd – i tak też jest w tym przypadku. Dlatego bardzo ten film polecam, ale uprzedzam, że lepiej nie oglądać go w pojedynkę albo gdy masz gorszy dzień. Dobrze jest po seansie móc podzielić się z kimś spostrzeżeniami albo po prostu się do kogoś przytulić.
***
Na tym blogu nie znajdziesz recenzji dzieł, które mi się nie podobały. Są tu tylko polecajki książek i filmów, które w mojej subiektywnej opinii są naprawdę warte przeczytania i obejrzenia. Jeśli trafiam w Twój gust, tutaj publikuję recenzje wszystkich książek, jakie czytam.
